wizyt: 1640494

Kalendarium » Sprawozdanie z dysksji 23 września 2008

Na spotkaniu 23 września przedmiotem naszej dyskusji było zagadnienie światopoglądu liberalnego i jego miejsca w polskim życiu polityczno- społecznym.

Na wstępie zapoznaliśmy się z historią powstania i rozwoju filozofii liberalnej. W tym celu sięgnęliśmy aż do korzeni europejskiego dziedzictwa, tzn. do starożytnej Grecji.

To właśnie w Atenach działała szkoła filozoficzna sofistów, której głównym założeniem metafizycznym było stwierdzenie o braku istnienia uniwersalnej i jedynej prawdy. Według sofistów każda jednostka wypracowuje własny pogląd na świat i istotę dobra, prawdy czy piękna. Konsekwencją takiego myślenia było wykształcenie się w Atenach profesji płatnego demagoga, którego zadaniem było przekonanie obywateli do stanowiska danego polityka. Postawa sofistyczna była przeciwna do wspólczesnego jej światopoglądu platońskiego czy w szerszym kontekście sokratejsko- chrześcijańskiego, który postulował wizję obiektywnej prawdy pod postacią nadrzędnej idei lub Boga.

Wraz z osłabieniem pozycji średniowiecznych form państwowości i władzy (papiestwo, cesarstwo), reprezentujących w rzeczy samej idee uniwersalizmu, jedności i hierarchii, na europejskiej scenie politycznej pojawił się konkurencyjny wobec nich projekt monarchii absolutnej (Anglia XVI w. czy Francja XVII- XVIII w.).

W tym miejscu pojawił się problem, ponieważ do głosu doszło wiele ugrupowań politycznych i religijnych (są to czasy reformacji, wojen religijnych, kontrreformacji, zanegowania władzy duchowej i politycznej papieża), które chciały stworzyć swoje ośrodki władzy. W sytuacji "wojny wszystkich ze wszystkimi" do głosu doszli polityczni reformatorzy i filozofowie, tacy jak XVII- wieczni myśliciele angielscy Thomas Hobbes i John Locke.

Głosząc potrzebę zawarcia umowy społecznej jako zalążku legalnie i sprawiedliwie działającego państwa, stali się oni pionierami nowożytnej myśli liberalnej. Żródłem władzy miał być odtąd lud, a nie wola monarchy. W ten sposób naturalny dla człowieka stan wojny (Hobbes) czy też głodu i wojny (Locke) miał się przerodzić we wspólnotę polityczną, podlegającą prawu ustanowionemu przez nowego władcę (Hobbes) lub organy wybrane przez lud (Locke). Dla Locke'a państwo miało za zadanie ochraniac życie, wolnośc i WŁASNOŚĆ swoich obywateli. Jak to pózniej określono, państwo powinno spełniać rolę "stróża nocnego", a więc winno ingerowac w życie obywateli tylko w wypadku zagrożenia którejś z ww. wartości. Ta forma liberalizmu bliska jest szczególnie kulturze politycznej Stanów Zjednoczonych. To tutaj widac bardzo silne przywiązanie do nienaruszalności własności prywatnej i umów prawnych.

Stopniowo liberałowie zaakceptowali demokratyzację. Stąd mówimy o demokracji liberalnej, jako przyjętym w Europie sposobie organizacji państwa i społeczeństwa.

Współczesny liberalizm polityczny postuluje pluralizm społeczny (różnorodność narodową, religijną, światopoglądową) połączony z tolerancją jako metodą zapobieżenia konfliktom w społeczeństwie oraz rozdział kościoła od państwa. Jego zwolennicy głoszą ideę praw człowieka i obywatela, trójpodział władzy (ustawodawcza, wykonawcza, sądownicza), poszanowanie dla prawa, aktywność obywatelską (jako lekarstwo na współczesną atomizację społeczeństw), wolność słowa. Najważniejszym składnikiem doktryny jest koniecznośc zapewnienia jak największej wolności jednostki (patrz kontekst historyczny).

W swoim pózniejszym rozwoju, na gruncie ekonomii, niektóre nurty liberalizmu zaakceptowały częściową ingerencję państwa w rozwój gospodarki. W XX wieku liberalizm, głosząc ideę poszanowania wolności każdego człowieka, był jednym z głównych oponentów nazistowskich, faszystowskich i komunistycznych totalitaryzmów.

Obecnie termin "liberalizm" używany jest przy określaniu zagadnień z dziedziny polityki, gospodarki, filozofii, przy czym posługują się nim nie tylko klasyczni liberałowie, ale i myśliciele czy politycy o orientacji bardziej lewicowej lub prawicowej. Wiąże się to z dominacją wielu składników omawianej ideologii w życiu społeczno- politycznym (prawa człowieka, tolerancja i inne) i ich akceptacji w państwach europejskich.

 

W naszej  trzygodzinnej dyskusji podjęliśmy szereg wątków bliżej lub dalej powiązanych z głównym tematem, a zachaczających o problemy społeczne i polityczne. Generalnym wnioskiem, jaki wypłynął z dyskusji było podkreślenie roli, jaką pełni aktywnośc obywatelska w obronie wolności każdego z nas. Współczesne problemy, począwszy od wulgaryzacji języka, poprzez patologie życia politycznego (korupcja, łamanie wolności wypowiedzi) a skończywszy na zagrożeniach płynących ze źle używanej wiedzy technicznej (np. żywnośc genetycznie modyfikowana) mogą zostac rozwiązywane tylko jeśli każdy z nas wyjdzie z ciasnego kręgu życia prywatnego i zainteresuje się zagadnieniami współczesności. A więc liberalizm pojmowany jako aktywnośc każdej jednostki i dbanie nietylko o ilość zarobionych pieniędzy czy kupionych dóbr, ale także o jakość życia publicznego i poziom wiedzy w społeczeństwie. Stąd np. nasza aprobata dla postulatów ekonomii społecznej i pojmowania rynku jako miejsca nietylko wymiany dóbr materialnych, ale równiez idei. Obserwując procesy, jakie zachodzą na Zachodzie od czasu Oświecenia (a więc okresu triumfu idei liberalnych), dochodzimy do wniosku, że pozytywną stroną liberalizmu jest jego duża elastyczność. Objawia się ona w chociażby w różnorodności oblicz jakie przybiera demokracja liberalna w różnych krajach Europy (liberalizm anglosaski, francuski, niemiecki), pozostając przy tym obrońcą praw jednostki. Daje przy tym możliwośc ciągłej rewizji i reformy tych rozwiązań, które okazują się nieskuteczne.

Choć opierający się prymacie ekonomii nad polityką, liberalizm jest zagadnieniem kontrowersyjnym (patrz koncentracja kapitału czy kultura masowa), to jako pochwała aktywności i obrońca wolności winien byc dla nas punktem odniesienia w dyskusji nad obliczem współczesnego społeczeństwa. Jest zresztą zagadnieniem od którego nie uciekniemy, dlatego gruntowna i wnikliwa analiza jego wielu oblicz, jest dla polskiego życia intelektualnego i politycznego koniecznością.

 


Działania w OKO

♦ Warsztaty gitarowe
♦ Forum filmowe
Teatr tekstu


FORUM DYSKUSYJNE


WSZYSTKIE DZIAŁANIA
OKO SĄ BEZPŁATNE

Od 1 sierpnia 2008
Stowarzyszenie Akademia Wspierania
Rozwoju Człowieka 
zaangażowało się
w partnerskie  prowadzenie
Ośrodka Kreatywności Obywatelskiej
więcej

Kontakt

█ Siedziba główna
ul. Komorowicka 15
43-300 Bielsko-Biała

033 810 39 40
0 519 665 967

pn. – pt.  godz. 10.00–18.00

Dział obywatelski    Dział kultury
Dział edukacji     Dział informacji


█ Reintegracja osób starszych

ul. Kosynierów 22
43-300 Bielsko-Biała

 033 822 07 91
0 501 561 370

 

pn. – pt.  godz. 7.00–11.00

więcej informacji 

█ Koordynator projektu

Ośrodek jest przystosowany
dla osób niepełnosprawnych

 
WOLONTARIAT
Dysponujesz wolnym czasem?
Chcesz zrobić coś dla innych?
Zapraszamy do współpracy.

Projekt nr 10277/FOP07/2/MA/1375 – Ośrodek Kreatywności Obywatelskiej (OKO) – został zrealizowany przy wsparciu udzielonym przez Islandię, Liechtenstein i Norwegię ze środków Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz Norweskiego Mechanizmu Finansowego oraz budżetu Rzeczypospolitej Polskiej w ramach Funduszu dla Organizacji Pozarządowych
Operator – Fundacja Fundusz Współpracy, ul. Górnośląska 4a, 00-444 Warszawa tel.+48 22 45 09 868, fax+48 22 45 09 803,
 www.funduszngo.pl, fop@cofund.org.pl.
Projekt realizowany przez Stowarzyszenie Mieszkańców Osiedla im. Wojewody Grażyńskiego SMOG
w partnerstwie ze Stowarzyszeniem Wspierania Działań Kulturotwórczych
Uwaga Kultura
Strona kojarzona ze słowami kluczowymi: oko bielsko, oko, rada osiedla, wolontariat